Bologna: la Dotta, la Grassa, la Rossa
Bologna heeft drie bijnamen die het karakter van de stad samenvatten: la Dotta (de Geleerde, vanwege de oudste universiteit ter wereld, opgericht in 1088), la Grassa (de Vette, vanwege de rijke culinaire cultuur) en la Rossa (de Rode, zowel vanwege de terracotta gevels als de politieke traditie).
Vergeleken met Florence is Bologna minder toeristisch en authentiekere. Vergeleken met Rome is het compacter en culinair rijker. Bologna is ook de beste uitvalsbasis voor de Emilia-Romagna: Modena (Pavarotti en aceto balsamico) op 40 km, Parma (Parmezaanse kaas en Parma-ham) op 100 km.
De Due Torri: twee scheefhangende torens
Bologna telde in de Middeleeuwen meer dan 180 torens als statussymbool van rijke families. Twee zijn er nog overeind: de Torri degli Asinelli (97 meter, licht scheefstaand) en de Garisenda (48 meter, fors scheefstaand — Dante beschrijft de Garisenda in zijn Inferno). De Asinelli-toren is te beklimmen via 498 treden voor 6 euro (2026).
Vanaf de top van de Asinelli zie je een 360 graden panorama van de rode daken van Bologna, de arcades en de omliggende heuvels. Vroeg in de ochtend of late middag is de beste timing voor minder drukte en beter licht.
De arcades van Bologna
Bologna heeft 38 kilometer overdekte arcades (portici) die de hele stad met elkaar verbinden. Ze beschermen wandelaars voor regen en zon en creeren een unieke sfeer van beschutte gangen door het stadscentrum. In 2021 erkende UNESCO de arcades van Bologna als Werelderfgoed.
De langste arcade ter wereld is de Portico di San Luca: 3,8 km lang en 666 bogen omhoog naar de basiliek van San Luca op de heuvel. De wandeling omhoog kost een uur; de basiliek is gratis. Mooiste zonsondergangwandeling van Bologna.
Piazza Maggiore en de basiliek
De Piazza Maggiore is het centrale plein van Bologna: een groot middeleeuwse plein omgeven door de Palazzo dei Notai, de Palazzo dei Banchi en de Basilica di San Petronio — een van de grootste kerken ter wereld die nooit volledig werd afgemaakt (de gevel is gedeeltelijk kaal).
In de kathedraal bevindt zich een zonnewijzer (meridian) die Giovanni Cassini in 1655 in de marmeren vloer inlegde. Elke dag om 12:00 schijnt de zon door een gat in het dak precies op de meridian. Toegang tot de kathedraal is gratis.
Culinaire hoofdstad van Italie
Bologna is de culinaire hoofdstad van Italie — geen kwestie van mening maar van feiten: tagliatelle al ragu (geen spaghetti bolognese!), mortadella, Parmezaanse kaas en aceto balsamico komen allemaal uit Emilia-Romagna. De tagliatelle-pasta-breedte is bij de Kamer van Koophandel van Bologna juridisch vastgelegd op 8 mm.
De Mercato di Mezzo in het centrum is de beste overdekte markt voor verse pasta, kaas en vleeswaren. Osteria dell'Orsa en Trattoria Anna Maria zijn twee van de beste en goedkoopste authentieke restaurants. Een compleet diner met wijn kost 25 tot 35 euro.
Universiteit en studentenleven
De Universiteit van Bologna is de oudste universiteit ter wereld (1088) en heeft nog steeds meer dan 80.000 studenten. Het studentenleven geeft de stad een levendige, goedkope energie: bars, concerten en evenementen zijn overal. De universiteitswijk rondom de Via Zamboni is het bruisendst.
Het Anatomisch Theater van de universiteit (Sala di Anatomia) is een spectaculair achttiende-eeuws theater voor anatomielessen, nu als museum te bezoeken voor 3 euro (2026).
Vervoer en beste tijd
Bologna is een knooppunt van het Italiaanse treinnetwerk: hogesnelheidstreinen naar Milaan (1 uur), Florence (35 minuten), Rome (2 uur) en Venetie (1,5 uur). Vliegveld Bologna Guglielmo Marconi (BLQ) ligt 6 km ten noordwesten; shuttle naar het centrum kost 8 euro.
Lente en vroeg najaar zijn de beste periodes. Bologna is het hele jaar populair maar minder overweldigend druk dan Rome of Florence. Winter is koud maar gezellig met de overdekte arcades.